Voor iedereen die met dieren werkt in zorg, hulpverlening en onderwijs (AAS) · Ieder zijn plek, samen één geheel
Een dag vol verdieping, ontmoeting en concrete handvatten voor wie met dieren werkt in (jeugd)hulpverlening, onderwijs, zorg en persoonlijke ontwikkeling. Kortom, binnen Animal Assisted Services (AAS). We versterken kwaliteit, transparantie en professionalisering binnen het werkveld.
Richard Hattink opent het symposium, Marian Mudder sluit de dag af.
Richard Hattink, kc-ToThePoint
kc-ToThePoint begeleidt jonge gezinnen met een terminaal zieke ouder en traint professionals in het werken met kinderen en jongeren in rouw. Internationaal spreker Richard Hattink opent de dag met een lezing over kinderrouw. Later op de dag geeft hij een workshop waarin hij dieper ingaat op de onverwachte dood.
Marian Mudder, actrice, therapeut en schrijfster
Marian Mudder speelde jarenlang in series als Baantjer en Flikken Maastricht en worstelde in diezelfde jaren zelf met angst en spanning. Inmiddels werkt ze ruim tien jaar als therapeut en schreef ze daarover onder meer Sofasessies en Wat ik eerder had willen weten. Ze sluit de dag af met een lezing over stress, angst en wat je er zelf aan kunt doen.
Nelleke Dikkerboom, Noordelijk Paardenpunt
Verken de diepere verbinding tussen jou en je paard. Duik vanuit verschillende lagen in systemisch-holistisch ziels- en schaduwwerk en ontdek wat er in jullie onderlinge dynamiek zichtbaar wil worden. Een verdieping die niet alleen de kwaliteit van je sessies kan versterken, maar ook bijdraagt aan het welzijn van het paard. Interactieve workshop inclusief opstelling met representanten.
Mandy van Laar & Tine Arets, DAI Academy
Ontdek hoe het RIECH-model (Ruimte, Ik, Erkenning, Communicatie, Hiërarchie) richting geeft aan het werken met honden in zorg, coaching en onderwijs. Door te ervaren en observeren ga je naar huis met praktische handvatten.
Mariëtte Kortekaas (Explore coachen met paarden) & Daphne Veltrop (Alloro Coaching)
We nemen je mee in het ontstaan en de uitvoering van paardencoaching binnen de muren van een gevangenis. Een unieke interventie die niet eerder in Nederland is uitgevoerd.
Saskia van Baarsen, Peers & Paarden
Maak kennis met het Peers & Paarden parcours, een verzameling paardgerelateerde metaforen en werkvormen rond Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Je ontdekt hoe je deze inzet binnen coaching en begeleiding met paarden, met voorbeelden uit het werken met hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit.
Patricia Mulder (Angst voor Honden) & Wouthiera Crommelin
Angst is een spanningsgevoel in het lichaam dat is achtergebleven uit een eerdere bedreigende situatie. Je krijgt inzicht in hoe angst en trauma werken, in het verschil met stress, en je maakt kennis met EFT (Emotional Freedom Techniques) als lichaamsgerichte techniek die je direct kunt inzetten.
Laura Lecluse, KNGF Geleidehonden
Laura Lecluse is Coördinator Innovatie en Ontwikkeling bij de Academie van KNGF Geleidehonden en stond aan de wieg van het bezoekhondenprogramma. Ruim drie jaar geleden startte zij samen met collega's uit het Prinses Máxima Centrum voor Kinderoncologie een pilot om te onderzoeken hoe bezoekhonden kinderen kunnen ondersteunen tijdens spannende momenten rondom het MRI-onderzoek.
Wat begon als een pilot groeide uit tot een waardevol programma dat vanaf dit jaar is ondergebracht bij KNGF Geleidehonden om de continuïteit, professionalisering en verdere ontwikkeling te borgen. In de workshop neemt Laura je mee in het ontstaan, de ontwikkeling en de dagelijkse praktijk van het bezoekhondenprogramma. Je krijgt een uniek kijkje achter de schermen van een innovatieve toepassing van Animal Assisted Services in een hooggespecialiseerde zorgomgeving.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden en ervaringen uit de pilotperiode ontdek je hoe bezoekhonden worden ingezet om kinderen voorafgaand aan een MRI-onderzoek afleiding, ontspanning en positieve aandacht te bieden, met als doel spanning, stress en angst te verminderen. Naast de ervaringen van kinderen en gezinnen staat ook de samenwerking met de zorgprofessionals, vrijwilligers en honden centraal. Wat is er nodig om een dergelijk programma succesvol op te zetten? Welke uitdagingen kom je tegen? En welke lessen zijn ook bruikbaar voor andere vormen van Animal Assisted Services?
Deelnemers kunnen rekenen op een inspirerende en interactieve workshop vol praktijkinzichten, eerlijke ervaringen en concrete lessen over innovatie, implementatie en de kracht van mens-dierinteracties binnen de zorg. Daarmee biedt deze workshop niet alleen een inkijkje in een bijzonder programma, maar ook inspiratie voor professionals die zelf met AAS aan de slag zijn of willen gaan.
Jasper Kost & Miranda van den Berg, CoHond
Een ervaringsgerichte workshop met oefeningen rond ademhaling, gronden en lichaamsbewustzijn. Lichaamsgericht werken is goed in te zetten bij stress- en traumagerelateerde klachten. Samen brainstorm je over de meerwaarde die de hond hierin kan hebben, zodat je met nieuwe inspiratie naar huis gaat om deze oefeningen in je eigen werk te gebruiken.
Richard Hattink, kc-ToThePoint
kc-ToThePoint begeleidt jonge gezinnen met een terminaal zieke ouder en traint professionals in het werken met kinderen en jongeren in rouw. In deze workshop neemt internationaal spreker Richard Hattink je mee in wat er gebeurt als de dood zich onverwacht aankondigt, zoals bij een suïcide of een ongeluk, en hoe je kinderen en jongeren hierin kunt meenemen en helpen. Je denkt na over hoe je dit taboethema kunt bespreken en hoe je daar vervolgens een dier bij kunt inzetten. Richard opent die ochtend ook het symposium met zijn lezing over kinderrouw.
Lonneke van Veen, Anam Cara Coaching
Altijd rekening houden met anderen, moeilijk nee kunnen zeggen, grenzen aangeven spannend vinden of jezelf steeds aanpassen om de ander tevreden te houden. Wat lijkt op gewoon aardig zijn, kan ook een diep ingesleten traumarespons zijn.
In deze workshop ontdek je hoe je pleasen en fawning bij cliënten herkent, wat er onder dit gedrag kan liggen en hoe je iemand begeleidt naar meer eigen regie, het aangeven van grenzen en zichzelf kunnen zijn. Een praktische workshop voor coaches die verder willen kijken dan het zichtbare gedrag.
Lonneke van Veen is leerkracht en docent bij het Centrum voor Paardencoaching. Daarnaast coacht zij teams, volwassenen en kinderen met haar eigen paarden.
Sanne Kalsbeek & Pam de Jong, Hulphond Nederland
Wat kan een hond jongeren leren over grenzen, communicatie en zelfvertrouwen? In deze interactieve workshop maak je kennis met KwispelCollege, de sociale weerbaarheidstraining van Hulphond Nederland, en ervaar je zelf wat het contact met een hond zichtbaar maakt in houding, stemgebruik en communicatie.
Bij KwispelCollege oefenen leerlingen vooral door te doen, met aandacht voor stemgebruik, lichaamshouding, leiding nemen, afstemmen, hulp vragen en emotieregulatie. De training is bedoeld voor kinderen die terughoudend of minder assertief zijn en voor kinderen die impulsiever reageren of minder afstemmen op de ander. Een professional van Hulphond Nederland geeft de lessen op school, in groepen van maximaal zes kinderen en samen met vrijwillige hondenbegeleiders die het welzijn van de hond bewaken. Het programma wordt op maat aangeboden, afgestemd op de leerdoelen van ieder kind en de ondersteuningsbehoefte van de school.
In de workshop hoor je de achterliggende gedachte van KwispelCollege en welke rol de hond in de training heeft. Vooral ga je het zelf ervaren: met praktische oefeningen ontdek je wat er gebeurt in de interactie tussen mens en hond en welke inzichten dat oplevert. Hulphond Nederland zet naast ADL-, PTSS- en epilepsiehulphonden ook therapie- en sociale hulphonden in binnen zorg en onderwijs.
Maak kennis met de opleidingen, methoden en organisaties uit het AAS werkveld die zich presenteren op de informatiemarkt. De plek om vragen te stellen en nieuwe samenwerkingen te ontdekken.
Joyce & Ernst-Jan van Wijk
Bij Coachen met Honden geloven we dat honden meer zijn dan een hulpmiddel binnen begeleiding. Ze zijn een waardevolle partner die kan bijdragen aan bewustwording, verbinding en ontwikkeling, mits dit op een professionele, veilige en welzijnsgerichte manier gebeurt.
Vanuit jarenlange praktijkervaring leiden wij coaches, therapeuten, begeleiders, onderwijsprofessionals en zorgverleners op in het verantwoord inzetten van honden binnen Animal Assisted Services. Bij onze stand vind je onze boeken, emotiekaarten en informatie over onze opleidingen en verdiepingstrainingen. Kom vooral langs voor een gesprek over de mogelijkheden en de verantwoordelijkheden die horen bij het werken met honden binnen AAS.
Margot Swart
CoHond biedt dierondersteunde begeleiding in de (jeugd)hulpverlening en leidt via CoHond College professionals op die hun eigen hond methodisch willen inzetten in zorg, onderwijs en jeugdhulp. Het welzijn van de hond weegt daarbij even zwaar als de kwaliteit van de begeleiding.
CoHond laat in haar eigen ontwikkeling zien wat het werkveld de afgelopen jaren heeft doorgemaakt, van kwaliteitsregisters voor de zorg naar welzijnsprotocollen voor de dieren. CoHond heeft haar neus gestoken in de geurtjes die daarbij vrijkwamen, kritische vragen gesteld en pijnlijke onderwerpen aangekaart. Dat leidt tot discussie en soms tot weerstand, maar ook tot mooie samenwerkingen en nieuwe initiatieven. Op de informatiemarkt staat CoHond als pionier en aandachtsfunctionaris van het werkveld, om te informeren, te motiveren en te inspireren. Bij de stand staan collega's je te woord, onder wie Aila Romein. Het inhoudelijke aanbod maken we later bekend.
Marie-José Enders-Slegers
Het AAS Kwaliteitsregister (AKR) en het Instituut voor Antrozoölogie (IVA) delen één stand. Je hoort er welke kwaliteitseisen gelden voor professionals die zich willen laten inschrijven en waaraan een opleiding moet voldoen om geaccrediteerd te worden.
Vanuit het IVA vertellen Marie-José Enders-Slegers en haar collega's Trix Rietveld, Riki Verhoeven en Fenna Westerduin over de lopende onderzoeksprojecten en over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap rond Animal Assisted Services, de Human Animal Bond en Human Animal Interactions. Het IVA verbindt wetenschap en praktijk, en onderzoeksvragen uit het werkveld kunnen er worden neergelegd. Goed om te weten: het AAI-register wordt binnenkort het AAS-register.
Laura Wilders & Kiki Haeijen
Bij Begeleiding met 4 Poten draait het om leren door te doen. Vanuit de jeugdhulpverlening werken zij ervaringsgericht met honden, cavia's en andere actieve en creatieve werkvormen, waarbij het dier onderdeel is van een professioneel begeleidingsproces.
Begeleiding met 4 Poten werd in 2012 opgericht door Linda Borghans en is uitgegroeid tot een team van ongeveer vijftien professionals, ieder met een eigen expertise. Vanuit de locatie in Jabeek wordt jeugdhulp geboden, en die ervaring delen ze met andere professionals: startende begeleiders leren hun eigen hond verantwoord inzetten en ervaren professionals vinden er verdieping en nieuwe werkvormen. Daarnaast verzorgen ze teambuildingssessies en het Autisme Belevings Circuit. Op de informatiemarkt nemen Laura Wilders en Kiki Haeijen je mee in hun manier van werken.
Rogier & Ocean van Rossem
Herpetofauna Foundation beschermt reptielen en amfibieën wereldwijd en doet daarnaast onderzoek en educatie. Op de stand maak je kennis met een diergroep die in therapie een steeds grotere rol speelt.
Door de toenemende kennis over reptielen en amfibieën worden ze vaker ingezet bij begeleiding met dieren, onder meer bij het overwinnen van fobieën. De stichting heeft daar jarenlange ervaring mee en adviseert over verantwoord gebruik. Bij de stand hoor je meer over de mogelijkheden, kun je kennismaken met de dieren zelf en het werk steunen als donateur of via de merchandise.
Martien Repko & Anita Siks
Een actieve vereniging met een groot hart voor het vak van paardencoach. Ze zet in op verbinding en samenwerking tussen de leden en met partners binnen en buiten het werkveld en bewaakt daarbij haar onafhankelijke positie.
De vereniging faciliteert scholing, intervisie en een jaarlijkse ledendag, zodat er een warm, deskundig en betrokken netwerk ontstaat. Paardenwelzijn en een verantwoorde en ethische inzet van paarden in coaching staan daarbij voorop. Daarnaast werkt de vereniging aan de zichtbaarheid en de erkenning van het vakgebied. Bij de stand vertellen Martien Repko en Anita Siks waar paardencoaches zich bij collega's kunnen aansluiten en wat een lidmaatschap oplevert.
Cobi Jonker
Bij de stand van KNGF Geleidehonden maak je kennis met het bezoekhondenteam en met de inzet van bezoekhonden rond het MRI-onderzoek, bedoeld om kinderen afleiding en ontspanning te bieden op een spannend moment.
Je hoort hoe bezoekhonden bijdragen aan een positieve ervaring voor de kinderen en welke honden geschikt zijn voor dit werk. KNGF zoekt daarnaast nieuwe vrijwilligers voor het bezoekhondenteam. Overweeg je om samen met je eigen hond aan de slag te gaan, dan kun je bij de stand je vragen stellen en in gesprek met de vrijwilligers en medewerkers.
Nikki Rethmeier
Contacthond Academie leidt professionals op die hun hond deskundig en verantwoord willen inzetten binnen zorg, welzijn en onderwijs. Met ruim twintig jaar ervaring in Animal Assisted Services komen kennis van mens, hond en praktijk daar samen.
Bij de stand vind je informatie over de opleidingen en bijscholingen, het Handboek AAI (Therapiehond in de praktijk) en een aantal gadgets voor jou en je hond. Loop je rond met een vraag over je volgende stap in het werken met je eigen hond, dan denken ze daar graag met je over mee.
Hulphond Nederland is met een eigen stand aanwezig op de informatiemarkt.
Nooike van Raalte
De Vereniging Aanbieders Dier en Zorg (VADZ) is de branchevereniging voor organisaties en zzp'ers die dieren inzetten ter ondersteuning van mensen. Samen versterken de leden het werkveld en behartigen ze de belangen van de branche bij overheidsorganisaties en verzekeraars.
VADZ maakt zich hard voor het welzijn van de dieren die worden ingezet en voor het welzijn van cliënten binnen dierondersteunde interventies. Daarnaast werkt de vereniging aan een sterkere branche door kennisuitwisseling, scholing, gezamenlijke communicatie en een gedeelde lobby bij de overheid. Binnen de branche worden vooral kleine huisdieren zoals honden en landbouwhuisdieren zoals paarden ingezet. Werken met wilde dieren wijst de vereniging nadrukkelijk af. Bij de stand vind je (wetenschappelijk) onderbouwde welzijnsprotocollen voor verschillende diersoorten, posters over dierenwelzijn en informatie over wat de vereniging voor je kan betekenen.
Marck Verweij & Jamie Appeldoorn
Traumadogs richt zich op psychosociale hulphonden: honden die niet tijdens een behandeling worden ingezet, maar langdurig een team vormen met hun eigenaar. Juist daar raakt hun werk aan Animal Assisted Services: wat gebeurt er wanneer iemand binnen therapie, coaching of begeleiding ervaart wat contact met een hond kan betekenen en vervolgens zelf over een hulphond gaat nadenken? Waar liggen de mogelijkheden, maar ook de grenzen?
Bij de stand gaan Marck en Jamie graag met professionals in gesprek over die raakvlakken: over het verschil tussen een therapiehond en een psychosociale hulphond, over deskundigheid en verantwoord werken, over het welzijn van de hond en over valkuilen, misvattingen en de wildgroei aan aanbieders die er binnen het werkveld is.
Lonneke van Veen & Saskia van Baarsen
Centrum voor Paardencoaching biedt post-hbo-opleidingen en bijscholingen voor paardencoaches en equitherapeuten, en vertaalt wetenschappelijke kennis naar de praktijk, met het welzijn van het paard steeds centraal.
De stand is gespecialiseerd in de evidence-based methode Acceptance and Commitment Therapy (ACT) met inzet van paarden, voor kinderen, jongeren, volwassenen en teams, en bij specifieke vragen zoals faalangst, fawning en burn-outklachten. Ook informatie en materiaal voor onderwijs aan kinderen die anders leren of (gedeeltelijk) thuiszitten is er te vinden.
DAI Academy verzorgt opleidingen en verdiepingscursussen voor mensen die hun eigen hond doelgericht willen inzetten binnen Animal Assisted Services. Dat kunnen professionals zijn uit bijvoorbeeld de ouderenzorg, het onderwijs of de coaching, maar ook hondeneigenaren die met hun hond als bezoekteam vrijwilligerswerk willen doen. Daarnaast helpt de academie bij het vinden en voorbereiden van een geschikte hond, al voordat de opleiding begint.
Paard & Tuin Harstahof in Ginnum (Friesland) is een paardenbedrijf waar de paarden zo natuurlijk mogelijk leven, met aandacht voor biodiversiteit en natuurinclusief beheer. Vanuit die plek worden coaches opgeleid in de Paard & Systeem-methodiek, een systemisch-holistische manier van werken met paarden, met onder meer een intensieve leergang en intervisiegroepen.
Sabine Delmee
Sabine Delmee werkt sinds 2009 als equitherapeut en heeft sinds 2019 een eigen praktijk met paarden aan huis in Wijdenes. Ze begeleidt kinderen, jongeren en volwassenen met equitherapie en traumatherapie (EMDR) en verzorgt teamtrainingen met paarden. Daarbij bouwt ze voort op twintig jaar ervaring als sociaal pedagogisch hulpverlener in de jeugdzorg.
Katinka van der Weerden & Brian Berends
Media Boekservice is sinds 1980 gespecialiseerd in informatieve en educatieve dierenboeken in het Nederlands, Duits en Engels. Voor het symposium stellen zij een assortiment samen dat aansluit bij de lezingen en workshops van die dag.
Het aanbod is zorgvuldig samengesteld voor verschillende leeftijden en interesses en bevat titels die je niet snel ergens anders tegenkomt. Media Boekservice brengt ruim 45 jaar ervaring, vakkennis en een internationale blik mee. Bij de stand staan Katinka van der Weerden en Brian Berends je te woord en kun je door de boeken bladeren en nieuwe titels ontdekken, of je nu op zoek bent naar educatieve boeken of naar een bijzonder cadeauboek.
Myrna Stork
Myrna Stork schreef Wat zeg ik? Hondentaal voor kids, een avonturenboek waarin Bas de taal van honden leert. Kinderen leren zo spelenderwijs hoe ze met een hond omgaan, of ze nu een beetje bang zijn voor honden of er juist dol op zijn.
Het boek staat inmiddels op veel scholen en in bibliotheken een vaste plek. Er is een Engelse versie verschenen en een Italiaanse is bijna klaar. Achterin staat een overzicht van de omgangsregels met honden, geïllustreerd door kunstenaar Marja de Bruijn. Er is ook een e-book en een luisterboek dat Myrna zelf insprak. Daarnaast is het boek verkrijgbaar in een dyslexievriendelijke letter. Volgend jaar verschijnt het bijbehorende werkboek, dat Myrna samen met Mandy van Laar (DAI Academy) maakt. Daarin oefenen kinderen actief met het herkennen van hondentaal en daardoor is het werkboek ook bruikbaar binnen AAS. Op de informatiemarkt kun je het boek inzien en met Myrna in gesprek gaan over hoe je het inzet in je werk met kinderen en honden.
Aeres Hogeschool Dronten is gastheer van het symposium en leidt studenten op in de groene sector, met dierenwelzijn als een van de kernthema's. Vanuit het lectoraat Human-Animal Interactions doet de hogeschool onderzoek naar de inzet van honden en paarden in zorg, therapie en detectie, en naar wat die inzet voor het dier zelf betekent.
Twee rondes interactieve workshops, plenaire lezingen, een informatiemarkt met mooi ingerichte stands, een netwerklunch en een afsluitende borrel. Richard Hattink opent de dag.
Welkom met koffie en een eerste rondje langs de stands.
Aftrap van de dag, kennismaking met het thema en de rode draad.
Over wat verlies met een kind doet en welke plek een dier daarbij kan innemen.
Korte adempauze en gelegenheid voor uitwisseling.
Interactieve sessies in kleine groepen.
Gezamenlijke lunch met ruimte voor ontmoeting.
Tweede ronde interactieve sessies, kies een ander spoor.
Tijd voor de stands en het kenniscafé.
Over stress, angst en wat je er zelf aan kunt doen, met ruimte voor reflectie.
Een afsluiting die raakt en activeert.
Napraten, verbinden en nieuwe samenwerkingen smeden.
Tot volgend jaar.
Om te downloaden
Alle tijden, lezingen, workshops en stands staan op twee A4'tjes. Handig om te printen of door te sturen naar een collega.
Download het dagprogrammaEen dag waarin kennis, ontmoeting en praktijk elkaar versterken. Elk element heeft zijn eigen plek op het programma en jij kiest waar je je dag laat landen.
Plenaire sessies waarin sprekers actuele kennis, onderzoek en praktijkervaring delen. Verdieping op het thema, met ruimte voor reflectie en eigen aantekeningen.
Mooi ingerichte stands van opleidingen, methoden en organisaties uit het AAS-werkveld (Animal Assisted Services). De plek om elkaar te ontmoeten, vragen te stellen en nieuwe samenwerkingen te ontdekken.
Twee rondes interactieve workshops in kleine groepen. Je stelt zelf je dag samen op basis van wat je nu nodig hebt in je eigen praktijk, van beginner tot ervaren professional.
Een terugblik op de zevende editie. Lezingen, twee rondes workshops, een levendige informatiemarkt en veel ontmoeting.
